Polska fabryka

W 1928 r. polski rząd rozpoczął negocjacje z André Citroënem – ich rezultatem było uruchomienie w Warszawie montowni francuskich samochodów. Pierwsze auta wyjechały z hali przy ulicy Czerniakowskiej w 1930 r.

Akt notarialny potwierdzający zakup pofabrycznych budynków u zbiegu ulic Czerniakowskiej i Górnośląskiej w Warszawie został podpisany 8 kwietnia 1929 r. Zabudowania te miały historię sięgającą początków XIX w. – działał tam m.in. browar, później Fabryka Odlewów Żelaznych Ostrowski i Spółka, a potem kolejno fabryka włókiennicza Albert Blazy i Spółka i Rosyjsko-Włoskie Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Włókienniczych. Główna hala była stosunkowo nowa – powstała w 1899 r. Właśnie tam miały być składane polskie Citroëny. Hala mieściła się pod adresem Czerniakowska 197, choć przez lata jako adres firmy podawano numer 199.

W styczniu 1930 r. powołano do życia firmę Polskie Towarzystwo Samochodowe Citroën Sp. z o.o. które zarządzało fabryką, stacją obsługi funkcjonującą na jej terenie oraz działającym już wcześniej salonem sprzedaży w centrum miasta – u zbiegu ulic Wierzbowej i Trębackiej.

Fabryka miała 7 tys. m² powierzchni użytkowej i montowano w niej najnowsze wówczas modele marki: C4 z nadwoziem typu kareta oraz C6. Montaż odbywał się zarówno w systemie SKD, jak i MKD. Większość elementów, tak jak silniki, skrzynie biegów czy karoserie, była sprowadzana z Francji i poddawana montażowi w warszawskiej fabryce. Elementy wyposażenia, jak tapicerka skórzana, były dostarczane z polskich wytwórni. Podobnie jak szyby, które ze względu na ryzyko uszkodzenia podczas transportu również były produkowane w Polsce.

Z warszawskiej fabryki wyjechało według różnych źródeł od 1 tys. do 2,4 tys. samochodów. Citroëny trafiały nie tylko w ręce prywatnych klientów – były też chętnie kupowane przez taksówkarzy oraz instytucje państwowe. W 1934 r. w spisie klientów zbiorowych Citroena figurowało 107 firm. Wśród nich były m.in.: Bank Polski, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych czy urzędy miejskie i powiatowe.

Niestety, czas uruchomienia produkcji w Polsce nie był najlepszy. Na świecie szalał wielki kryzys, którego skutki były odczuwalne także w naszym kraju. Do tego umowa licencyjna pomiędzy polskim rządem a Fiatem zmusiła Citroëna do ograniczenia produkcji w 1932 r. Dwa lata później Polskie Towarzystwo Samochodów Citroën Sp. z o.o. ostatecznie zakończyło swoją działalność. Budynki pofabryczne przejęła firma W. Krzeczkowski i S-ka, dealer samochodów firmy Lancia.

Choć podczas II wojny światowej budynki dawnej fabryki Citroëna został poważnie uszkodzone – w części zabudowań w 1944 r. mieścił się szpital powstańczy – część z nich przetrwała do lat 90. XX w. Dopiero wtedy wyburzono ostatnie relikty tego zakładu i wybudowano tam nowoczesny apartamentowiec.

Ulica Górnośląska – po prawej widoczne pozostałości po dawnej fabryce Citroëna – stan z 1960 r. (fot. Kurier Polski)

Ulica Górnośląska – po prawej widoczne pozostałości po dawnej fabryce Citroëna – stan z 1960 r. (fot. Kurier Polski)

Budynek administracji Polskiego Towarzystwa Samochodów Citroën Sp. z o.o. przy ulicy Czerniakowskiej 199 (fot. warszawa1939.pl)

Budynek administracji Polskiego Towarzystwa Samochodów Citroën Sp. z o.o. przy ulicy Czerniakowskiej 199 (fot. warszawa1939.pl)

 Fragment witryny salonu Citroëna przy ul. Wierzbowej 6 (róg ul. Trębackiej) w centrum Warszawy – kadr z filmu „Dorożkarz” z 1937 r.

Fragment witryny salonu Citroëna przy ul. Wierzbowej 6 (róg ul. Trębackiej) w centrum Warszawy – kadr z filmu „Dorożkarz” z 1937 r.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.