Wielka przygoda

Samochody Citroën-Kégresse z napędem półgąsienicowym nadawały się nie tylko do zastosowań wojskowych. Citroën sfinansował kilka spektakularnych ekspedycji do Afryki i Azji, które przyniosły mu jeszcze większą sławę.

Georges-Marie Haardt – urodzony we Włoszech Belg – był przyjacielem i prawą ręką André Citroëna od samego początku jego działalności biznesowej. Gdy André objął kierownictwo w Mors Automobiles, zabrał ze swojej firmy do pomocy właśnie Haardta. Gdy rozpoczynał produkcję samochodów, Haardt był kierownikiem sprzedaży, a później dyrektorem generalnym. Nic więc dziwnego, że gdy André postanowił udowodnić potencjał półgąsienicowego Citroëna-Kégresse B2 10CV, na czele tego projektu postawił najbardziej zaufanego człowieka.

W 1922 r. Haardt i jego zastępca Louis Audouin-Dubreuil – francuski oficer i bohater I wojny światowej – poprowadzili ekspedycję złożoną z pięciu Citroënów-Kégresse B2 10CV z Touggourt w Algierii do Timbuktu w dzisiejszym Mali. Trasa liczyła 3600 km i wiodła szlakiem karawan podróżujących przez Saharę. Wyprawa była sukcesem – 7 stycznia 1923 r., 21 dni od wyjazdu z Touggourt, wszystkie pięć samochodów dotarło do celu.

Sukces tej wyprawy zachęcił Citroëna do zorganizowania kolejnej ekspedycji. Tym razem miała ona pokonać całą Afrykę – 28 tys. kilometrów z Algierii na Madagaskar. Na jej czele stanął sprawdzony duet Haardt – Audouin-Dubreuil. Przygotowania trwały przeszło rok – przygotowano osiem Citroënów-Kégresse B2 10CV, każdy wyposażony był w dodatkową przyczepę. Doświadczenia z wyprawy przez Saharę wymusiły kilka modyfikacji w samochodach – głównie po to, by poprawić chłodzenie silnika.

„Czarna wyprawa” wyruszyła 24 października 1924 r. W podróż wyruszyło 17 osób. Wśród nich byli m.in. Eugène Bergognier (profesor medycyny), Charles Brull (geolog), Alexander Iacovleff (malarz) oraz Léon Poirier (reżyser) i Georges Specht (operator) – dwaj ostatni odpowiadali za dokumentację filmową wyprawy. Ekspedycja trwała blisko 8 miesięcy. W połowie trasy uczestnicy podzielili się na cztery zespoły i każdy z nich dotarł na Madagaskar inną trasą. Ostatnia grupa przybyła do celu 26 czerwca 1925 r.

„Czarna wyprawa” okazała się kolejnym sukcesem, a film z przygodami jej uczestników przyniósł Citroënowi wielką popularność. Dlatego André podjął decyzję o kolejnej ekspedycji. Jej celem miało być tym razem opracowanie drogowego „jedwabnego szlaku” z Europy do Chin. „Żółta wyprawa” rozpoczyna się 4 kwietnia 1931 r., bo trzyletnich przygotowaniach.

Wyprawa została podzielona na dwie grupy: „Pamira”, kierowana przez Haardta i Audouin-Dubreuila, wyruszyła z Bejrutu na wschód przez dzisiejszy Irak, Iran i Afganistan w kierunku Himalajów. Do dyspozycji miała najnowsze wersje Citroënów-Kégresse: C4 P17 i C6 P14. Druga grupa – „Chiny” – pod kierownictwem Victora Pointa wyruszyła z Tiencin na zachód. Jej członkowie podróżowali opracowanymi dla wojska pojazdami na podwoziu P21. Grupie towarzyszyli chińscy oficerowie – władze Chin były bardzo nieufne wobec całej ekspedycji, podejrzewając, że miała ona charakter szpiegowski lub miała na celu rabunek tamtejszych dzieł sztuki. Obie grupy miały spotkać się w Sinciangu i razem podróżować do Pekinu.

Wyprawa nie przebiegała zgodnie z planem. Zmiany trasy, większe niż przewidziano problemy terenowe, uwikłanie w lokalne konflikty, a nawet zatrzymanie części grupy jako zakładników przez miejscowych watażków opóźniały postępy. Mimo tych problemów 12 lutego 1932 r. ekspedycja dotarła do Pekinu. Na fali sukcesu jej członkowie kontynuowali podróż dalej, do Szanghaju.

Niestety, nie wszyscy członkowie „żółtej wyprawy” wrócili do domu – zima na pustyni Gobi nadwyrężyła zdrowie Haardta i 16 marca 1932 r., podczas pobytu w Hong Kongu, kierownik całej wyprawy umarł na zapalenie płuc.

Citroëny-Kégresse C4 P17 były też bohaterami innej wyprawy. Jej fundatorem był Charles Eugène Bedaux – ekscentryczny kanadyjski milioner i poszukiwacz przygód, a przy okazji znajomy André Citroëna. Pięć półgąsienicowych pojazdów miało przedrzeć się przez dzikie ostępy Alberty i Brytyjskiej Kolumbii. „Biała wyprawa” z 1934 r. nie miała jednak tak profesjonalnej organizacji i zakończyła się kompletną porażką. Pierwszy samochód ugrzązł na zawsze w strumieniu już 24 godziny po starcie ekspedycji. Dwa kolejne zrzucono z wysokiego klifu przy włączonych kamerach. Pozostałe dwa dotarły aż do Halfway River, gdzie zostały porzucone. Odnaleziono je 10 lat później w trakcie budowy alaskańskiej autostrady – zostały odrestaurowane i można je oglądać w muzeum Reynoldsa w Albercie.

Louis Audouin-Dubreuil i Georges-Marie Haardt – kierownicy wszystkich wypraw Citroëna (fot. Wikipedia)

Louis Audouin-Dubreuil i Georges-Marie Haardt – kierownicy wszystkich wypraw Citroëna (fot. Wikipedia)

„Żółta wyprawa” na trasie (fot. Wikipedia)

„Żółta wyprawa” na trasie (fot. Wikipedia)

Przygotowania do startu „Żółtej wyprawy” (fot. Wikipedia)

Przygotowania do startu „Żółtej wyprawy” (fot. Wikipedia)

Plakat filmu nakręconego podczas wyprawy przez Azję (fot. Wikipedia)

Plakat filmu nakręconego podczas wyprawy przez Azję (fot. Wikipedia)

Trasa „Żółtej wyprawy) (fot. Wikipedia)

Trasa „Żółtej wyprawy) (fot. Wikipedia)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.